{"id":8965,"date":"2023-08-07T17:40:35","date_gmt":"2023-08-07T16:40:35","guid":{"rendered":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/afon-gwyrfai\/"},"modified":"2026-10-17T22:44:03","modified_gmt":"2026-10-17T21:44:03","slug":"afon-gwyrfai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/afon-gwyrfai\/","title":{"rendered":"Afon Gwyrfai"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"et_d4_element et_pb_section et_pb_section_0  et_pb_css_mix_blend_mode et_section_regular et_block_section\" >\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"et_d4_element et_pb_row et_pb_row_0  et_pb_css_mix_blend_mode et_block_row\">\n\t\t\t\t<div class=\"et_d4_element et_pb_column_4_4 et_pb_column et_pb_column_0  et_pb_css_mix_blend_mode et-last-child et_block_column\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"et_pb_module et_d4_element et_pb_text et_pb_text_0  et_pb_text_align_left et_pb_bg_layout_light\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"et_pb_text_inner\"><p><strong>Awst 2023<\/strong><\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div><div class=\"et_pb_module et_d4_element et_pb_text et_pb_text_1  et_pb_text_align_left et_pb_bg_layout_light\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"et_pb_text_inner\"><p>Mae\u2019r Afon Gwyrfai fer yn nodweddiadol o lawer o afonydd gogledd-orllewin Cymru. Gan ddechrau ar lethrau'r Wyddfa, mae'n llifo trwy ddau lyn (Llyn y Gader a Llyn Cwellyn) cyn ymuno \u00e2'r m\u00f4r ar \u00f4l dim ond 13 milltir yn Y Foryd ym Mae Caernarfon.<\/p>\n<p><\/p>\n<p>Mae\u2019r \u00a0Gwyrfai yn un o naw afon Ardal Cadwraeth Arbennig (ACA) yng Nghymru. Mae ei rhywogaethau dynodedig yn cynnwys eog yr Iwerydd, sy'n tueddu o redeg yr afon yn hwyr yn y flwyddyn i silio. O ganlyniad, mae'r nifer a ddalir gan bysgotwyr bob blwyddyn yn isel ond mae arolygon electrobysgota wedi dangos bod yr afon yn cynnal niferoedd da o eogiaid ifanc.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div><div class=\"et_pb_module et_d4_element et_pb_image et_pb_image_0\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<span class=\"et_pb_image_wrap \"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2048\" height=\"921\" src=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Gwyrfai-at-Waunfawr-2-edit-scaled.jpg\" alt=\"\" title=\"Afon Gwyrfai ger Waunfawr (2)\" srcset=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Gwyrfai-at-Waunfawr-2-edit-scaled.jpg 2048w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Gwyrfai-at-Waunfawr-2-edit-300x135.jpg 300w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Gwyrfai-at-Waunfawr-2-edit-1024x461.jpg 1024w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Gwyrfai-at-Waunfawr-2-edit-768x345.jpg 768w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Gwyrfai-at-Waunfawr-2-edit-1536x691.jpg 1536w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Gwyrfai-at-Waunfawr-2-edit-1080x486.jpg 1080w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Gwyrfai-at-Waunfawr-2-edit-1280x576.jpg 1280w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Gwyrfai-at-Waunfawr-2-edit-980x441.jpg 980w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Gwyrfai-at-Waunfawr-2-edit-480x216.jpg 480w\" sizes=\"(max-width: 2048px) 100vw, 2048px\" class=\"wp-image-5808\" \/><\/span>\n\t\t\t<\/div><div class=\"et_pb_module et_d4_element et_pb_text et_pb_text_2  et_pb_text_align_left et_pb_bg_layout_light\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"et_pb_text_inner\"><p>Afon Gwyrfai ger Waunfawr.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div><div class=\"et_pb_module et_d4_element et_pb_text et_pb_text_3  et_pb_text_align_left et_pb_bg_layout_light\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"et_pb_text_inner\"><p>Mae Llyn Cwellyn ac i lawr yr afon Gwyrfai yn gartref i un o\u2019r poblogaethau mwyaf a mwyaf amrywiol o lyriad y d?r arnofiol ym Mhrydain. Mae'r llyn hefyd yn gartref i un o dair poblogaeth sy'n weddill o dorgoch yr Arctig yng Nghymru. Wedi'i enwi'n \"Torgoch\" yn y Gymraeg, mae'n bysgodyn lliwgar ysblennydd ac yn berthynas hynafol i'r eog. Yn arbenigwr mewn llynnoedd rhewlifol dwfn, mae Torgoch yn rhywogaeth eiconig o Ogledd Cymru.<\/p>\n<p><\/p>\n<p>Yn ei lyfr \"Chwedlau a Choelion Godre'r Wyddfa\" ym 1998, ysgrifennodd Dafydd Whiteside Thomas am hen gred mewn rhwydwaith o dwneli tanddwr, a oedd yn hysbys i'r torgoch yn unig, a oedd yn cysylltu Cwellyn \u00e2 llynnoedd cyfagos eraill lle'r oedd y pysgod i'w cael. Yn \u00f4l y gred (Llwybr y Torgoch), byddai'r torgoch yn defnyddio'r llwybrau cyfrinachol hyn i ymddangos yn y llynnoedd ar wahanol adegau; yn Llyn Padarn ym mis Rhagfyr a Llyn Cwellyn ym mis Ionawr, er enghraifft.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div><div class=\"et_d4_element et_pb_section et_pb_section_1  et_pb_css_mix_blend_mode et_section_regular et_block_section\" >\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"et_d4_element et_pb_row et_pb_row_1  et_pb_css_mix_blend_mode et_block_row\">\n\t\t\t\t<div class=\"et_d4_element et_pb_column_2_5 et_pb_column et_pb_column_1  et_pb_css_mix_blend_mode et_block_column\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"et_pb_module et_d4_element et_pb_image et_pb_image_1 et_pb_has_overlay\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/edm2022_by_assetLocation-copy.pdf\"><span class=\"et_pb_image_wrap \"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"660\" src=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Char_editcopy.jpg\" alt=\"\" title=\"Torgoch gwyllt o dan y d?r. Cefndir pysgota mynydd.\" srcset=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Char_editcopy.jpg 1000w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Char_editcopy-300x198.jpg 300w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Char_editcopy-768x507.jpg 768w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Char_editcopy-980x647.jpg 980w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Char_editcopy-480x317.jpg 480w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" class=\"wp-image-5809\" \/><span class=\"et_overlay\"><\/span><\/span><\/a>\n\t\t\t<\/div><div class=\"et_pb_module et_d4_element et_pb_text et_pb_text_4  et_pb_text_align_left et_pb_bg_layout_light\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"et_pb_text_inner\"><p>Torgoch yr Arctig (<em>Salvelinus alpinus<\/em>).<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div><div class=\"et_pb_module et_d4_element et_pb_image et_pb_image_2 et_pb_has_overlay\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Gwyrfai-Report-v2.pdf\"><span class=\"et_pb_image_wrap \"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2048\" height=\"1152\" src=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/gwyrfai-factsheet-scaled.jpg\" alt=\"\" title=\"Afon Gwyrfai2\" srcset=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/gwyrfai-factsheet-scaled.jpg 2048w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/gwyrfai-factsheet-300x169.jpg 300w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/gwyrfai-factsheet-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/gwyrfai-factsheet-768x432.jpg 768w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/gwyrfai-factsheet-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/gwyrfai-factsheet-1080x608.jpg 1080w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/gwyrfai-factsheet-1280x720.jpg 1280w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/gwyrfai-factsheet-980x551.jpg 980w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/gwyrfai-factsheet-480x270.jpg 480w\" sizes=\"(max-width: 2048px) 100vw, 2048px\" class=\"wp-image-5788\" \/><span class=\"et_overlay\"><\/span><\/span><\/a>\n\t\t\t<\/div><div class=\"et_pb_module et_d4_element et_pb_text et_pb_text_5  et_pb_text_align_left et_pb_bg_layout_light\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"et_pb_text_inner\"><p>Taflen ffeithiau yr Afon Gwyrfai i\u2019w lawrlwytho.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div><div class=\"et_d4_element et_pb_column_3_5 et_pb_column et_pb_column_2  et_pb_css_mix_blend_mode et-last-child et_block_column\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"et_pb_module et_d4_element et_pb_text et_pb_text_6  et_pb_text_align_left et_pb_bg_layout_light\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"et_pb_text_inner\"><p>Yn y 1530au, teithiodd John Leland, gweinidog i Harri VIII, o amgylch Cymru a Lloegr gan gofnodi tiroedd ei Frenin \u2013 y plwyfi, yr eglwysi, y trefi, y pentrefi a\u2019r ystadau ynghyd \u00e2\u2019r llynnoedd a\u2019r afonydd, yn \u00f4l pob tebyg oherwydd eu gwerth fel pysgodfeydd. Mae ei groniclau\u2019n cyfeirio at y torgoch yng Nghwellyn, gan gadarnhau eu presenoldeb yn enw blaenorol y llyn, Llyn Tarddyni.<\/p>\n<p><\/p>\n<p><em>\u201cYn y ddau bwll hyn mae pysgod bol coch, o\u2019r enw thorr gough (Tor goch) id est, thori aut pectoris rubri. Mae rhai o\u2019r rhain hefyd yn Linne Tarddynni, (Cawelly n) ac yn Linne Bala deulynn, (Llan-llyfni Lakes); c\u00e2nt eu cymryd yn y tri phwll hyn yn eu trefn, a\u2019u cymryd yn un ac ni welwyd yn y lleill.\u201d<\/em><\/p>\n<p><\/p>\n<p>Y dyddiau hyn, mae'r tair poblogaeth olaf o dorgoch yr Arctig yng Nghymru sy'n weddill yn wynebu sawl bygythiad a wnaed gan ddyn, gan gynnwys newid hinsawdd, llygredd a choedwigaeth. Mae Ymddiriedolaeth Afonydd Gogledd Cymru wedi bod yn cynnal eu \"Achub y Torgoch\", gan nodi'r \u00a0camau sy\u2019n angenrheidiol i amddiffyn y rhywogaeth ac ymgyrchu i ddynodi gwarchodfa ar gyfer ei goroesiad. Yn gynharach ym mis Awst, cyhoeddodd yr ymddiriedolaeth ei bod wedi sicrhau \u00a3249,300 gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri i amddiffyn y poblogaethau olaf y Torgoch yng Nghymru.<\/p>\n<p><\/p>\n<p>Ar un adeg roedd \u00a0Cwm Gwyrfai yn enwog am ei chwareli llechi, ond mae ganddo straeon gwerin diddorol hefyd. Mae Dafydd Whiteside Thomas yn s\u00f4n am \"Y Garreg Bechodau\", craig wastad wrth ymyl yr afon yng Ngwredog. Pan oedd rhywun yn marw, yr arfer oedd pobi cacen gan ddefnyddio\u2019r cynhwysion gorau posibl a\u2019i gosod ar frest yr ymadawedig. Byddai ei holl bechodau'n cael eu tynnu o'r corff ac i mewn i'r gacen, a fyddai wedyn yn cael ei chario'n ofalus i lawr i'r afon a'i gadael ar y Garreg Bechodau.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div><div class=\"et_d4_element et_pb_section et_pb_section_2  et_pb_css_mix_blend_mode et_section_regular et_block_section\" >\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"et_d4_element et_pb_row et_pb_row_2  et_pb_css_mix_blend_mode et_block_row\">\n\t\t\t\t<div class=\"et_d4_element et_pb_column_4_4 et_pb_column et_pb_column_3  et_pb_css_mix_blend_mode et-last-child et_block_column\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"et_pb_module et_d4_element et_pb_text et_pb_text_7  et_pb_text_align_left et_pb_bg_layout_light\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"et_pb_text_inner\"><p>Maes o law, byddai'r \"Bwyt\u00e4wr Pechodau\" yn dod heibio ac yn bwyta'r gacen, gan fwyta holl bechodau'r ymadawedig. Roedd angen i'r teulu ddefnyddio'r cynhwysion gorau yn unig i wneud yn si?r bod pob briwsionyn yn cael ei fwyta ac nad oedd dim yn cael ei adael ar \u00f4l. Yn \u00f4l Thomas, ysgrifennodd John Aubrey am draddodiad tebyg yn Henffordd yn yr 17eg ganrif.<\/p>\n<p><\/p>\n<p>Gyda'r chwareli llechi wedi cau ers amser maith, mae dalgylch y Gwyrfai bellach yn cael ei ddominyddu gan amaethyddiaeth ac yn benodol, ffermio defaid. Mae hefyd yn bwysig i dwristiaeth gan fod llawer o'r dalgylch o fewn Parc Cenedlaethol Eryri.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div><div class=\"et_pb_module et_d4_element et_pb_image et_pb_image_3\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<span class=\"et_pb_image_wrap \"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2048\" height=\"921\" src=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/foryd-1-ed-scaled.jpg\" alt=\"\" title=\"foryd 1 ed\" srcset=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/foryd-1-ed-scaled.jpg 2048w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/foryd-1-ed-300x135.jpg 300w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/foryd-1-ed-1024x461.jpg 1024w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/foryd-1-ed-768x345.jpg 768w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/foryd-1-ed-1536x691.jpg 1536w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/foryd-1-ed-1080x486.jpg 1080w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/foryd-1-ed-1280x576.jpg 1280w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/foryd-1-ed-980x441.jpg 980w, https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/foryd-1-ed-480x216.jpg 480w\" sizes=\"(max-width: 2048px) 100vw, 2048px\" class=\"wp-image-5810\" \/><\/span>\n\t\t\t<\/div><div class=\"et_pb_module et_d4_element et_pb_text et_pb_text_8  et_pb_text_align_left et_pb_bg_layout_light\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"et_pb_text_inner\"><p>Aber y Gwyrfai yn Y Foryd.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div><div class=\"et_pb_module et_d4_element et_pb_text et_pb_text_9  et_pb_text_align_left et_pb_bg_layout_light\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"et_pb_text_inner\"><p><strong>Cydnabyddiaethau:<\/strong><\/p>\n<p><\/p>\n<p>Hoffem ddiolch i <strong>Dr Robin Parry<\/strong>, ymddiriedolwr Ymddiriedolaeth Afonydd Gogledd Cymru am ddarparu llawer o'r wybodaeth a'r lluniau a ddefnyddir yn y dudalen hon. Ein diolch hefyd i <strong>Huw Hughes<\/strong>, Ysgrifennydd Cymdeithas Bysgota Seiont Gwyrfai a Llyfni.<\/p>\n<p><\/p>\n<p><strong>Rhagor o wybodaeth:<\/strong><\/p>\n<p><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/northwalesriverstrust.org\/saving-arctic-char-copy\">Ymddiriedolaeth Afonydd Gogledd Cymru \u2013 Achub y Torgoch<\/a><\/p>\n<p><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/sac.jncc.gov.uk\/site\/UK0030046\">JNCC \u2013 Afon Gwyrfai a Llyn Cwellyn, Designated Special Area of Conservation (SAC)<\/a><\/p>\n<p><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/afon-gwyrfai-a-llyn-cwellyn-management-plan-_english_.pdf\">Cynllun Rheoli Craidd yn cynnwys cadwraeth Afon Gwyrfai aLlyn Cwellyn Ardal Cadwraeth Arbennig<\/a> \u2013 Cyfoeth Naturiol Cymru<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div><div class=\"et_pb_module et_d4_element et_pb_text et_pb_text_10  et_pb_text_align_left et_pb_bg_layout_light\">\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t<div class=\"et_pb_text_inner\"><p>Postio:<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yn afon fach, fynyddig sy&#8217;n nodweddiadol o ogledd-orllewin Cymru yw&#8217;r Gwyrfai. Mae&#8217;n llifo trwy Lyn Cwellyn, llyn rhewlifol dwfn sy&#8217;n gartref i un o dair poblogaeth frodorol Gymreig o dorgoch yr Arctig&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":8340,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-8965","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-afon-y-mis"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Afon Gwyrfai - Afonydd Cymru<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/gwyrfai\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cy_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Afon Gwyrfai - Afonydd Cymru\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Yn afon fach, fynyddig sy&#039;n nodweddiadol o ogledd-orllewin Cymru yw&#039;r Gwyrfai. Mae&#039;n llifo trwy Lyn Cwellyn, llyn rhewlifol dwfn sy&#039;n gartref i un o dair poblogaeth frodorol Gymreig o dorgoch yr Arctig...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/gwyrfai\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Afonydd Cymru\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-08-07T16:40:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-17T21:44:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Waunfawr-2-ed-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2048\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"922\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Seth Johnson-Marshall\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Seth Johnson-Marshall\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/gwyrfai\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/gwyrfai\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Seth Johnson-Marshall\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4014068ab3f19d974bca1f2bd567d2bc\"},\"headline\":\"Afon Gwyrfai\",\"datePublished\":\"2023-08-07T16:40:35+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-17T21:44:03+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/gwyrfai\\\/\"},\"wordCount\":1489,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/gwyrfai\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/Waunfawr-2-ed-scaled.jpg\",\"articleSection\":[\"Afon y Mis\"],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/gwyrfai\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/gwyrfai\\\/\",\"name\":\"Afon Gwyrfai - Afonydd Cymru\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/gwyrfai\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/gwyrfai\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/Waunfawr-2-ed-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2023-08-07T16:40:35+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-17T21:44:03+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4014068ab3f19d974bca1f2bd567d2bc\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/gwyrfai\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/gwyrfai\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/gwyrfai\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/Waunfawr-2-ed-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/Waunfawr-2-ed-scaled.jpg\",\"width\":2048,\"height\":922},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/gwyrfai\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Afon Gwyrfai\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/\",\"name\":\"Afonydd Cymru\",\"description\":\"Caring for Welsh Rivers\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4014068ab3f19d974bca1f2bd567d2bc\",\"name\":\"Seth Johnson-Marshall\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ab96db04fe886625b70397fbc1562d1c1aca5b0d177b9870a3d972568e35cb8b?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ab96db04fe886625b70397fbc1562d1c1aca5b0d177b9870a3d972568e35cb8b?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ab96db04fe886625b70397fbc1562d1c1aca5b0d177b9870a3d972568e35cb8b?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Seth Johnson-Marshall\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/cy\\\/author\\\/seth-johnson-marshall\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Afon Gwyrfai - Afonydd Cymru","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/gwyrfai\/","og_locale":"cy_GB","og_type":"article","og_title":"Afon Gwyrfai - Afonydd Cymru","og_description":"Yn afon fach, fynyddig sy'n nodweddiadol o ogledd-orllewin Cymru yw'r Gwyrfai. Mae'n llifo trwy Lyn Cwellyn, llyn rhewlifol dwfn sy'n gartref i un o dair poblogaeth frodorol Gymreig o dorgoch yr Arctig...","og_url":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/gwyrfai\/","og_site_name":"Afonydd Cymru","article_published_time":"2023-08-07T16:40:35+00:00","article_modified_time":"2026-10-17T21:44:03+00:00","og_image":[{"width":2048,"height":922,"url":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Waunfawr-2-ed-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Seth Johnson-Marshall","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Seth Johnson-Marshall","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/gwyrfai\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/gwyrfai\/"},"author":{"name":"Seth Johnson-Marshall","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/#\/schema\/person\/4014068ab3f19d974bca1f2bd567d2bc"},"headline":"Afon Gwyrfai","datePublished":"2023-08-07T16:40:35+00:00","dateModified":"2026-10-17T21:44:03+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/gwyrfai\/"},"wordCount":1489,"image":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/gwyrfai\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Waunfawr-2-ed-scaled.jpg","articleSection":["Afon y Mis"],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/gwyrfai\/","url":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/gwyrfai\/","name":"Afon Gwyrfai - Afonydd Cymru","isPartOf":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/gwyrfai\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/gwyrfai\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Waunfawr-2-ed-scaled.jpg","datePublished":"2023-08-07T16:40:35+00:00","dateModified":"2026-10-17T21:44:03+00:00","author":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/#\/schema\/person\/4014068ab3f19d974bca1f2bd567d2bc"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/gwyrfai\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/gwyrfai\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/gwyrfai\/#primaryimage","url":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Waunfawr-2-ed-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Waunfawr-2-ed-scaled.jpg","width":2048,"height":922},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/gwyrfai\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Afon Gwyrfai"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/#website","url":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/","name":"Afonydd Cymru","description":"Caring for Welsh Rivers","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/#\/schema\/person\/4014068ab3f19d974bca1f2bd567d2bc","name":"Seth Johnson-Marshall","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ab96db04fe886625b70397fbc1562d1c1aca5b0d177b9870a3d972568e35cb8b?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ab96db04fe886625b70397fbc1562d1c1aca5b0d177b9870a3d972568e35cb8b?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ab96db04fe886625b70397fbc1562d1c1aca5b0d177b9870a3d972568e35cb8b?s=96&d=mm&r=g","caption":"Seth Johnson-Marshall"},"url":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/author\/seth-johnson-marshall\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8965","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8965"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8965\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12158,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8965\/revisions\/12158"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8965"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8965"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8965"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}