{"id":8930,"date":"2024-03-27T16:27:17","date_gmt":"2024-03-27T16:27:17","guid":{"rendered":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/afonydd-cleddau-ddu-dwyreiniol-ar-cleddau-wen-gorllewinol\/"},"modified":"2026-10-17T22:43:59","modified_gmt":"2026-10-17T21:43:59","slug":"afonydd-cleddau-ddu-dwyreiniol-ar-cleddau-wen-gorllewinol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/afonydd-cleddau-ddu-dwyreiniol-ar-cleddau-wen-gorllewinol\/","title":{"rendered":"Afonydd Cleddau Ddu (Dwyreiniol) a\u2019r Cleddau Wen (Gorllewinol)"},"content":{"rendered":"

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Mawrth 2024<\/strong><\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Ym Mhwynt Picton yn Sir Benfro daw adrnannau llanw dwy o afonydd mwyaf adnabyddus Gorllewin Cymru at ei gilydd i ffurfio'r Daugleddau (neu'r \"ddau Gledd\"). Gelwir eu haber cyfunol 27km hefyd yn Aberdaugleddau. Erbyn heddiw, mae\u2019r porthladd wedi'i ddominyddu gan y diwydiant olew a nwy ond mae\u2019r\u00a0 mae'r harbwr naturiol dwfn hwn wedi cael ei ddefnyddio fel porthladd ers canrifoedd.<\/p>\n

<\/p>\n

Mae'r enw \"Cleddau\" yn deillio o'r gair Cymraeg am gleddyf a chredir ei fod yn ddisgrifiadol o'r ffordd y mae'r ddwy afon wedi cerfio eu ffordd trwy dirwedd Gorllewin Cymru. Ar ddiwedd yr Oes I\u00e2 diwethaf, cafodd afon Teifi, a oedd yn llifo'n gyflym, ei rhwystro dros dro o'i chwrs gorllewinol naturiol ac yn lle hynny llifodd i gyfeiriad mwy de-orllewinol, gan dyllu\u2019r allan yr\u00a0 hyn sydd bellach yn ddyffryn dwfn y Cleddau Wen Gorllewinol.<\/p>\n

<\/p>\n

Mae\u2019r Cleddau Wen Gorllewinol tua 50km o hyd, yn llifo'n gyffredinol i'r de trwy Gas-blaidd a Hwlffordd, lle mae'r ardal llanw yn dechrau. Mae\u2019r Cleddau Du Dwyreiniol yn codi ym Mlaencleddau ger Mynydd Preseli, gan lifo\u2019n gyffredinol tua\u2019r de-orllewinol am tua 40km i Bwynt Picton. Mae ei phrif lednant, Afon Syfni, yn llifo allan o gronfa dd?r Llys-y-Fran.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"\"<\/span>\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Glan ogleddol y Cleddau Du Dwyreiniol llanwol yn dangos ei chydlifiad \u00e2'r Cleddau Wen Gorllewinol gyda Phwynt Picton ym mhen pellaf dde'r llun.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"\"<\/span><\/a>\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Bwrdd arddangos yn dangos y dechneg pysgota unigryw gyda Rhwyd ??Cwmpas yn Hook (cliciwch i ehangu). Delwedd trwy garedigrwydd Cymdeithas Hanes Hook trwy Gasgliad y Werin Cymru.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"\"<\/span>\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Cerdyn post lliw o Bysgotwraig o Langwm yn sefyll wrth afon o tua 1900. Delwedd trwy garedigrwydd Thelma Gauden trwy Gymdeithas Hanes Lleol Llangwm\/Casgliad y Werin Cymru.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"\"<\/span><\/a>\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"\"<\/span><\/a>\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Taflenni ffeithiau ar gyfer Cleddau Dwyreiniol a Gorllewinol (cliciwch i lawrlwytho)<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"\"<\/span>\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Rhannau uchaf Afon Cleddau Dwyreiniol.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Mae'r ddwyafon Cleddau yn Ardaloedd Cadwraeth Arbennig (ACA), wedi'u dynodi ar gyfer llawer o rywogaethau gan gynnwys llyswenod bendoll y m\u00f4r, afon a nant, dyfrgwn, crafanc y d?r a chynefinoedd fel cyforgorsydd gweithredol a choetiroedd Gwern. Mae'r ddwy hefyd yn Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA).<\/p>\n

<\/p>\n

Roedd yr afonydd, eu haber ac arfordir Sir Benfro ar un adeg yn enwog am stociau pysgod toreithiog a diwydiant pysgota llwyddiannus, ynghyd \u00e2'r dreftadaeth gysylltiedig. Ym mhentrefi Llangwm a Hook, ger lle mae'r ddwy Gleddau yn cwrdd, datblygwyd arddull unigryw \"pysgota rhwyd ??cwmpas\" o ddal eog a sewin.<\/p>\n

<\/p>\n

Ond mae gan Langwm hawl i enwogrwydd llawer mwy \u00a0diddorol. Wedi'i sefydlu gan fewnfudwyr o Fflandrysa Lloegr ar \u00f4l y Goncwest Normanaidd, roedd y pentref wedi datblygu diwydiant pysgota ffyniannus erbyn y 1800au, yn bennaf diolch i\u2019r heigiau enfawr o benwaig oddi ar yr arfordir ond hefyd wystrys, eog a sewin o\u2019r afonydd gerllaw. Yr hyn oedd yn anarferol iawn, efallai hyd yn oed yn unigryw yn Ynysoedd Prydain ar y pryd, oedd cymdeithas fatriarchaidd y pentref. Rhannwyd dyletswyddau pysgota, gan gynnwys rhwyfo a mordwyo rhwng dynion a menywod ond menywod fyddai\u2019n cludo'r dalfeydd i farchnadoedd yn Hwlffordd, Penfro a Dinbych-y-pysgod, wedi'u gwisgo yn eu gwisgoedd nodedig. Yn wahanol i bobman arall yn ystod y cyfnod hwnnw, menywod oedd yn rheoli'r fasnach tra bod dynion Llangwm yn aros gartref yn gwneud\u00a0 y dyletswyddau \"domestig\".<\/p>\n

<\/p>\n

Mewn erthygl eithaf chwerw yn erbyn y Swffragetiaid ym 1908, awgrymodd y Pembrokeshire Herald<\/em> y gellid esbonio\u2019r gwrthdroad hwn o rolau traddodiadol gan economeg syml:<\/p>\n

<\/p>\n

\u201c\u201d\u00a6..mae gwraig y pysgotwr o Langwm yn crwydro milltiroedd drwy\u2019r sir gyda\u2019i hasyn a\u2019i bagiau, gan werthu ei physgod neu ei wystrys yn \u00f4l y digwydd. Yn ei gwisg nodedig gain, ei chorff llewys byr, a\u2019i sgertiau byr, fel arfer yn ysgarlad, a\u2019r cyfan wedi\u2019i goroni gan \u201chet y person,\u201d a allai fod wedi addurno pen rheithor y plwyf gynt neu beidio, mae gwraig y pysgotwr o Langwm yn dipyn o gymeriad, ac mae gwragedd t?\u2019r sir yn edrych ymlaen at ei hymweliadau. Beth bynnag, mae hi\u2019n denu llawer mwy o gwsmeriaid nag y byddai ei g?r yn ei wneud.\u201d<\/em><\/p>\n

<\/p>\n

Roedd niferoedd y penwaig wedi dechrau lleihau ar arfordir Cymru ar adeg yr erthygl. Ac, fel llawer o afonydd eraill, roedd gor-ddefnyddio stociau eog gan bobl hefyd yn achosi\u00a0 gostyngiadau serth mewn dalfeydd. Cyn hynny, roedd y Cleddau wedi bod yn enwog am eu rhediadau o eog a\u00a0 sewin. Ym 1834, nododd George Agar Hanson fod y ddwy afon \u201c\u2026er eu bod yn gul ac yn fas, yn cael eu treiddio i\u2019w ffynhonnau gan symiau enfawr o eogiaid a sewin yn ystod y tymor silio.\u201d<\/p>\n

<\/p>\n

Ni pharhaodd hyn. Roedd y rhwydo helaeth o oedolion yn mudo i fyny'r afon yn ogystal \u00e2\u2019r rhai ifanc yn mynd i lawr yr afon i'r m\u00f4r, ynghyd \u00e2 chael gwared ar eogiaid o'r mannau silio, wedi dechrau\u00a0 cael effaith andwyol erbyn diwedd y 19eg ganrif. Adroddwyd bod rhywbeth o'r enw \u201cy rhwyd fawr\u201da ddefnyddiwyd yn aber Afon Teifi ond a gafodd ei wneud yn anghyfreithlon, wedi'i ddefnyddio\u00a0 wedi hynny yn Aberdaugleddau ym 1887, gan ddal 2,000 o bysgod y flwyddyn honno. Yn \u00f4l adroddiadau pysgota yn gynnar yn y 1900au, lle\u2019r oedd gan Afon Cleddau unwaith\u00a0 \u201cllawer o bysgod\u201d, roedd y niferoedd bellach wedi gostwng yn fawr.<\/p>\n

<\/p>\n

Oherwydd rheolaethau ar rwydo bu adferiad mewn stociau eogiaid a sewin. Ym 1970, daliwyd dros 350 o eogiaid a thros 600 o sewin gan bysgotwyr o'r ddwy afon. (Ystyriwyd bod 250 o eogiaid yn flwyddyn dda ddiwedd y 1800au). Ers hynny, fodd bynnag, mae'r niferoedd wedi gostwng unwaith eto ac yn 2022, dim ond 17 o eogiaid a 43 o sewin a gofnodwyd wrth bysgota hefo genwair. Mae Cyfoeth Naturiol Cymru bellach yn asesu stociau'r afon fel rhai \"mewn perygl o ddiflannu\" ac yn rhagweld y byddant yn dal i fod mewn perygl yn 2026.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Beth yw'r problemau cyfredol sy'n effeithio ar y Cleddau?<\/h3><\/div>\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Er bod yr afonydd hyn\u00a0 yn wynebu'r un problemau ag afonydd ledled Cymru, gan gynnwys rhwystrau i fudo ac effeithiau newid hinsawdd, llygredd yw'r prif bryder ar y ddwy afon bellach, a dwys\u00e1u mewn amaethyddiaeth fu'r prif achos, yn enwedig ffermio llaeth (a diwydiannau cysylltiedig) a gwasgaru slyri. Yn peri pryder yn ogystal, mae\u2019r nifer cynyddol o geisiadau i sefydlu unedau dofednod dwys sydd bellach yn cael eu cyflwyno yn y rhan hon o Gymru.<\/p>\n

<\/p>\n

Mae'r data'n dweud y cyfan. Bellach, CleddauGorllewinol yw'r afon sy'n perfformio waethaf o holl afonydd ACA Cymru o ran ffosfforws, gyda phob un o'i wyth corff d?r yn methu \u00e2 chyflawni eu targedau. Rhwng 2016 a 2022, amaethyddiaeth oedd yn gyfrifol am 56% o ddigwyddiadau llygredd ar yr afon, gyda dim ond 6% yn deillio o ryddhau carthion.<\/p>\n

<\/p>\n

Mae canlyniadau ansawdd d?r Cleddau Dwyreiniol hyd yn oed yn fwy pryderus mewn rhai achosion. Yn \u00f4l Cyfoeth Naturiol Cymru, o'r digwyddiadau llygredd a gadarnhawyd rhwng 2016-2022, amaethyddiaeth oedd yn gyfrifol am 72% ohonynt, gyda slyri yn brif lygrydd. Yr afon hefyd yw'r unig ACA yng Nghymru i fethu dro ar \u00f4l tro safon Amonia Cyfanswm a'r unig afon i fethu \u201cunionised ammonia\u201d \u2013 y ffurf fwyaf niweidiol i bysgod.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Beth yw'r problemau cyfredol ar y Cleddau?<\/h3><\/div>\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Mae hanes yn dangos y gall afonydd yng Nghymru gael eu hadfer, hyd yn oed o sefyllfaoedd sy'n ymddangos yn anobeithiol. Ac mae ymdrechion ar y gweill yn yr afonydd Cleddau Dwyreiniol a\u2019r Gorllewinol i ddatrys eu problemau.<\/p>\n

<\/p>\n

Mae Ymddiriedolaeth Afonydd Gorllewin Cymru wedi cyflawni cryn dipyn o waith i adfer mynediad i bysgod mudol. Fodd bynnag, maent hefyd wedi bod yn rhedeg eu cynllun arloesol \"Mabwysiadu llednant\", lle mae gwirfoddolwyr lleol yn cymryd cyfrifoldeb am fod yn llygaid a chlust ar hyd rhan benodol o'r afon. Mae hyn yn darparu gwybodaeth hanfodol am iechyd nentydd i'r ymddiriedolaeth, na fyddai fel arall yn gallu cwmpasu dalgylch mor eang. Mae'r gwirfoddolwyr yn cofnodi tystiolaeth ar ap arolwg, sy\u2019n bwydo i gronfa ddata canolog ac yn cael ei defnyddio gan yr ymddiriedolaeth i flaenoriaethu ardaloedd a gwaith. Mae'r gwirfoddolwyr hefyd yn ymgymryd \u00e2 gweithgareddau adfer eraill fel clirio sbwriel a chael gwared ar rywogaethau ymledol.<\/p>\n

<\/p>\n

Nodwedd gyffredin ymhlith yr ychydig afonydd iach neu sy'n gwella yng Nghymru yw mentrau cymunedol cryf sy\u2019n ategu at waith yr ymddiriedolaethau afonydd. Mae menter\u00a0 newydd Prosiect Achub y Cleddau yn uno\u2019r mentrau hyn. Cynhaliwyd y cyfarfod\u00a0 agoriadol ym mis Ionawr eleni ac mae cyllid bellach yn cael ei geisio i lansio C-CAP (Prosiect Asesu Dalgylch yr Afon Cleddau) prosiect profi d?r Gwyddoniaeth Dinasyddion ar y cyd \u00e2'r fenter Mabwysiadu Llednant.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"\"<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"\"<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Mae Ymddiriedolaeth Afonydd Gorllewin Cymru wedi bod yn gweithio'n galed i adfer rhannau o'r Cleddau, gan gynnwys gwaith gwella cynefinoedd fel yr un a ddangosir uchod. Yma, mae\u2019r Cleddau Wen Orllewinol ychydig filltiroedd i fyny'r afon o Hwlffordd wedi'i ffensio, gan amddiffyn ei glannau rhag da byw sy\u2019n pori. Dim ond os caiff ymdrechion yr ymddiriedolaeth a grwpiau gwirfoddol lleol eu cefnogi gan orfodiad effeithiol o reoliadau amaethyddol gan Cyfoeth Naturiol Cymru y gellir gwireddu\u2019r budd mwyaf.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Mae\u2019n hanfodol bod ymdrechion dewr yr ymddiriedolaeth a'r gwirfoddolwyr mor effeithiol \u00e2 phosibl er mwyn gwyrdroi\u2019r sefyllfa. Fodd bynnag, bydd hyn yn ddibynnol i raddau helaeth ar Gyfoeth Naturiol Cymru i orfodi rheoliadau amaethyddol yn effeithiol.<\/p>\n

<\/p>\n

Am gyfnod rhy hir, mae'r sector wedi mwynhau rheoleiddio ysgafn, gan ganiat\u00e1u iddo ddod yn gyfrannwr mwyaf at broblemau ansawdd d?r mewn afonydd ACA yng Nghymru. Rhaid i'n rheoleiddiwr ganolbwyntio ar yr hyn y gall ef ei wneud yn unig a bod yn feiddgar. O ran llygredd, am gyfnod rhy hir rydym wedi clywed ei mantra \" erlyn yw arwydd methiant rheoleiddio.\" Mae bron pawb arall yn credu mai'r llygredd ei hun yw\u2019r arwydd o fethiant rheoleiddio mewn gwirionedd.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Diolch i Ymddiriedolaeth Afonydd Gorllewin Cymru <\/a>am eu cymorth gyda gwybodaeth a lluniau.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Postio:<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Heddiw, dywedwyd ar un adeg fod dwy o afonydd ACA Cymru sydd \u00e2’r perfformiad gwaethaf, sef y Cleddaus yng Ngorllewin Cymru, yn “llawn pysgod.” Mae eu glannau’n gyfoethog o ran hanes, gan gynnwys dulliau pysgota unigryw a phentref \u00e2 chymdeithas fatriarchaidd….<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":8504,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-8930","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-afon-y-mis"],"yoast_head":"\nAfonydd Cleddau Ddu (Dwyreiniol) a\u2019r Cleddau Wen (Gorllewinol) - Afonydd Cymru<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cleddaus\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cy_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Afonydd Cleddau Ddu (Dwyreiniol) a\u2019r Cleddau Wen (Gorllewinol) - Afonydd Cymru\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Heddiw, dywedwyd ar un adeg fod dwy o afonydd ACA Cymru sydd \u00e2'r perfformiad gwaethaf, sef y Cleddaus yng Ngorllewin Cymru, yn "llawn pysgod." Mae eu glannau'n gyfoethog o ran hanes, gan gynnwys dulliau pysgota unigryw a phentref \u00e2 chymdeithas fatriarchaidd....\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cleddaus\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Afonydd Cymru\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-03-27T16:27:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-17T21:43:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Western-Cleddau.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2048\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1101\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Seth Johnson-Marshall\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Seth Johnson-Marshall\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/cleddaus\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/cleddaus\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Seth Johnson-Marshall\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4014068ab3f19d974bca1f2bd567d2bc\"},\"headline\":\"Afonydd Cleddau Ddu (Dwyreiniol) a\u2019r Cleddau Wen (Gorllewinol)\",\"datePublished\":\"2024-03-27T16:27:17+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-17T21:43:59+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/cleddaus\\\/\"},\"wordCount\":2578,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/cleddaus\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/03\\\/Western-Cleddau.jpg\",\"articleSection\":[\"Afon y Mis\"],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/cleddaus\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/cleddaus\\\/\",\"name\":\"Afonydd Cleddau Ddu (Dwyreiniol) a\u2019r Cleddau Wen (Gorllewinol) - Afonydd Cymru\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/cleddaus\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/cleddaus\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/03\\\/Western-Cleddau.jpg\",\"datePublished\":\"2024-03-27T16:27:17+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-17T21:43:59+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4014068ab3f19d974bca1f2bd567d2bc\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/cleddaus\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/cleddaus\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/cleddaus\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/03\\\/Western-Cleddau.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/03\\\/Western-Cleddau.jpg\",\"width\":2048,\"height\":1101,\"caption\":\"OLYMPUS DIGITAL CAMERA\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/cleddaus\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Afonydd Cleddau Ddu (Dwyreiniol) a\u2019r Cleddau Wen (Gorllewinol)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/\",\"name\":\"Afonydd Cymru\",\"description\":\"Caring for Welsh Rivers\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4014068ab3f19d974bca1f2bd567d2bc\",\"name\":\"Seth Johnson-Marshall\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ab96db04fe886625b70397fbc1562d1c1aca5b0d177b9870a3d972568e35cb8b?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ab96db04fe886625b70397fbc1562d1c1aca5b0d177b9870a3d972568e35cb8b?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ab96db04fe886625b70397fbc1562d1c1aca5b0d177b9870a3d972568e35cb8b?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Seth Johnson-Marshall\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/cy\\\/author\\\/seth-johnson-marshall\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Afonydd Cleddau Ddu (Dwyreiniol) a\u2019r Cleddau Wen (Gorllewinol) - Afonydd Cymru","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cleddaus\/","og_locale":"cy_GB","og_type":"article","og_title":"Afonydd Cleddau Ddu (Dwyreiniol) a\u2019r Cleddau Wen (Gorllewinol) - Afonydd Cymru","og_description":"Heddiw, dywedwyd ar un adeg fod dwy o afonydd ACA Cymru sydd \u00e2'r perfformiad gwaethaf, sef y Cleddaus yng Ngorllewin Cymru, yn \"llawn pysgod.\" Mae eu glannau'n gyfoethog o ran hanes, gan gynnwys dulliau pysgota unigryw a phentref \u00e2 chymdeithas fatriarchaidd....","og_url":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cleddaus\/","og_site_name":"Afonydd Cymru","article_published_time":"2024-03-27T16:27:17+00:00","article_modified_time":"2026-10-17T21:43:59+00:00","og_image":[{"width":2048,"height":1101,"url":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Western-Cleddau.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Seth Johnson-Marshall","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Seth Johnson-Marshall","Est. reading time":"13 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cleddaus\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cleddaus\/"},"author":{"name":"Seth Johnson-Marshall","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/#\/schema\/person\/4014068ab3f19d974bca1f2bd567d2bc"},"headline":"Afonydd Cleddau Ddu (Dwyreiniol) a\u2019r Cleddau Wen (Gorllewinol)","datePublished":"2024-03-27T16:27:17+00:00","dateModified":"2026-10-17T21:43:59+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cleddaus\/"},"wordCount":2578,"image":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cleddaus\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Western-Cleddau.jpg","articleSection":["Afon y Mis"],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cleddaus\/","url":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cleddaus\/","name":"Afonydd Cleddau Ddu (Dwyreiniol) a\u2019r Cleddau Wen (Gorllewinol) - Afonydd Cymru","isPartOf":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cleddaus\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cleddaus\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Western-Cleddau.jpg","datePublished":"2024-03-27T16:27:17+00:00","dateModified":"2026-10-17T21:43:59+00:00","author":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/#\/schema\/person\/4014068ab3f19d974bca1f2bd567d2bc"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cleddaus\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cleddaus\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cleddaus\/#primaryimage","url":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Western-Cleddau.jpg","contentUrl":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Western-Cleddau.jpg","width":2048,"height":1101,"caption":"OLYMPUS DIGITAL CAMERA"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cleddaus\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Afonydd Cleddau Ddu (Dwyreiniol) a\u2019r Cleddau Wen (Gorllewinol)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/#website","url":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/","name":"Afonydd Cymru","description":"Caring for Welsh Rivers","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/#\/schema\/person\/4014068ab3f19d974bca1f2bd567d2bc","name":"Seth Johnson-Marshall","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ab96db04fe886625b70397fbc1562d1c1aca5b0d177b9870a3d972568e35cb8b?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ab96db04fe886625b70397fbc1562d1c1aca5b0d177b9870a3d972568e35cb8b?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ab96db04fe886625b70397fbc1562d1c1aca5b0d177b9870a3d972568e35cb8b?s=96&d=mm&r=g","caption":"Seth Johnson-Marshall"},"url":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/author\/seth-johnson-marshall\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8930","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8930"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8930\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12154,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8930\/revisions\/12154"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8930"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8930"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}