{"id":8847,"date":"2024-08-29T17:06:50","date_gmt":"2024-08-29T16:06:50","guid":{"rendered":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/afon-irfon\/"},"modified":"2026-10-17T22:43:51","modified_gmt":"2026-10-17T21:43:51","slug":"afon-irfon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/afon-irfon\/","title":{"rendered":"Afon Irfon"},"content":{"rendered":"

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Awst 2024<\/strong><\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Ar 11eg Rhagfyr 1282 ger Cilmeri yng nghanolbarth Cymru, trywanodd milwr o fyddin Edward \u00a0I ymladdwr Cymreig \u00e2'i waywffon. Ar y pryd, nid oedd Stephen de Frankton yn ymwybodol mai Llywelyn ap Gruffydd, arweinydd byddin y Cymru oedd newydd gael ei threchu gerllaw ym Mrwydr Pont Orewin (Pont yr Irfon), oedd y person yr oedd newydd ei glwyfo\u2019n angheuol. Ar gyrion Cilmeri, ger glannau afon Irfon saif\u00a0 cofeb heddiw \u00a0i nodi marwolaeth Llywelyn ein Llyw Olaf \u2013 sef y Tywysog Cymru Cymraeg olaf. \u00a0<\/p>\n

<\/p>\n

Mae\u2019r Irfon yn un o dair prif lednant y Gwy uchaf. Mae\u2019n tarddu ar lethrau Drygan Fawr i'r gorllewin o argaeau Dyffryn Elan ac yn llifo tua'r de i ddechrau, gan fynd heibio \"Grisiau'r Diafol\" cyn troi i lawr ddyffryn serth o'r enw Camddwr Bleiddiad, neu Geunant y Bleiddiaid, a honnir i fod y lleoliad lle lladdwyd y blaidd olaf yng Nghymru.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"\"<\/span>\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Camddwr Bleiddiau, neu Geunant y Bleiddiaid yn edrych i fyny afon Irfon tuag at Risiau'r Diafol.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"\"<\/span>\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Cynhelir pencampwriaethau blynyddol \u201csnorclo\u2019r gors y byd\u201d yng Nghwm Irfon ger Llanwrtyd.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"\"<\/span>\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Afon Irfon i fyny'r afon o Grisiau'r Diafol. Mae coedwigo masnachol ym mlaenddyfroedd Afon Irfon wedi gwaethygu problemau ansawdd d?r yr afon.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"\"<\/span><\/a>\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Lawrlwytho Taflen ffeithiau Irfon<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"\"<\/span>\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Cimwch yr afon brodorol ac isod, y cimwch afon America mwy nodedig.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\"\"<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

O'r fan honno mae\u2019r afon Irfon yn llifo trwy Abergwesyn a Llanwrtyd, y dref leiaf ym Mhrydain, sy\u2019n gartref i\u2019r digwyddiadau blynyddol enwog \u201cSnorclo\u2019r Gors\u201d ac \u201cRas Dyn yn Erbyn Ceffyl.\u201d Gan lifo wedyn i gyfeiriad mwy gorllewinol, mae\u2019n cyrraedd Llangamarch lle honnir i\u2019r arwerthiant gwragedd olaf yng Nghymru gael ei chynnal mewn gwesty lleol. Tua 45km o\u2019i tharddiad, mae\u2019r afon Irfon yn ymuno\u00a0 \u00e2\u2019r afon Gwy yn Llanfair-ym-Muallt.<\/p>\n

<\/p>\n

Credir bod enw'r afon yn dod o'r gair Cymraeg am ffres (\"ir\") ac afon (\"afon\"), i gydnabod purdeb ei d?r. Ym 1732, honnodd y ficer lleol Theophilus Evans fod d?r yr afon yn Llanwrtyd wedi ei iachau o\u2019r llwg . Erbyn oes Fictoria roedd y tair tref \"ffynnon\"\u00a0 ar hyd yr afon yn denu nifer fawr o dwristiaid oedd yn yfed d?r y o ffynhonnau cyfagos i wella\u00a0 afiechydon megis gowt, gwynegon a chlefyd y galon.<\/p>\n

<\/p>\n

Roedd ecoleg Afon Irfon yn iach iawn bryd hynny, heb y pyllau glo, y diwydiant trwm na'r trefi mawr a ddinistriodd ansawdd d?r nifer o afonydd Cymru i'r de. Roedd eogiaid yr Iwerydd yn doreithiog, yn ogystal \u00e2 brithyll, dyfrgwn ac amrywiaeth o rywogaethau eraill. Adroddwyd bod eog enfawr\u00a0 45 pwys wedi'i ddal yn Afon Irfon ddechrau'r 1880au.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Dirywiad yr Irfon<\/h3><\/div>\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Ond, erbyn diwedd yr 20fed ganrif roedd yr afon mewn cyflwr gwael ac nid oedd bellach yn cyfiawnhau ei henw. Roedd llifoedd difrifol o asid yn effeithio ar ansawdd y d?r yn y rhannau uchaf, gan ddileu'r infertebratau oedd yn bwydo eogiaid ifanc a brithyll yr afon, hyd yn oed yn lladd wyau pysgod a oedd wedi'u claddu yn y graean dihalog ac yn niweidio tagellau'r oedolion. Roedd hyn, ynghyd a dirywiad cynefinoedd eang, yn golygu bod niferoedd yr eogiaid yn lleihau\u2019n sylweddol ac nad oedd yr Irfon bellach yn hafan i'r pysgod mawr yr oedd yr Afon Gwy yn enwog amdanynt ar un adeg.<\/p>\n

<\/p>\n

Roedd glaw asidig a daeareg leol a oedd yn methu \u00e2 chynnal y pH, ynghyd \u00e2 chynnydd mawr mewn coedwigaeth gonwydd fasnachol ym mlaenddyfroedd yr Irfon, yn rhannol gyfrifol. Roedd draeniau\u2019r goedwigaeth yn dileu'r ychydig allu oedd gan y tir i amsugno'r asidedd trwy ei fflysio'n uniongyrchol i'r afon. Yn ogystal, roedd y defnydd cynyddol o bryfleiddiaid pwerus, gwenwynig iawn megis pyrethroid synthetig, yn peri dirywiad pellach i ansawdd y d?r.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Cimychiaid yr Afon<\/h3><\/div>\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Nid eogiaid oedd yr unig rywogaeth i ddioddef. Mae'r afon yn gartref i rywogaethau gwarchodedig eraill sydd hefyd yn dibynnu ar ansawdd d?r da fel llywenod, penlletwad a dyfrgwn. Mae cregyn gleision perlog d?r croyw yn bresennol yn yr estyniadau canol ac isaf, yn yn ogystal \u00e2 chimychiaid yr afon (Austropotamobius pallipes).<\/p>\n

<\/p>\n

Fel pob infertebrat, mae unig gimwch yr afon brodorol y DU hefyd mewn perygl oherwydd cynnydd sydyn mewn asidedd a phryfladdwyr. Er bod yr Irfon yn parhau i fod yn gartref pwysig i gimwch yr afon brodorol, bu dirywiad sylweddol yn eu dosbarthiad a'u niferoedd rhwng 1970 a 2010 \u2013 cyfnod a welodd gynnydd yn y defnydd o dipiau defaid pwerus.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Adfer bywyd yn yr Irfon<\/h3><\/div>\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Yn 2010, lansiodd Sefydliad Afonydd Gwy ac Wysg a'i bartneriaid, brosiect pedair blynedd a ariannwyd gan LIFE+ yr Undeb Ewropeaidd (\u20ac1.27m) i adfer afon Irfon a gwarchod ei rhywogaethau prin, gan gynnwys cimychiaid yr afon brodorol. Ymhlith eu hamcanion, roedd prosiect Ardal Cadwraeth Arbennig Irfon (ISAC) yn cynnwys calchu blaenddyfroedd yr Irfon i ddiddymu\u2019r cynydd sydyn mewn asid, rhwystro rhai draeniau coedwigaeth er mwyn arafu llif d?r, gwella cynefinoedd pysgod ac infertebratau ac ailgyflwyno cimychiaid brodorol a fagwyd yng nghyfleuster ymchwil Cyfoeth Naturiol Cymru ger Aberhonddu.<\/p>\n

<\/p>\n

Mae gwaith adfer yr Afon Irfon gan y Sefydliad ac eraill wedi parhau ers hynny ond cyflawnodd prosiect ISAC rai canlyniadau trawiadol. Bu gwelliant mewn ecoleg y rhannau uchaf drwy galchu a rhwystro\u2019r draeniau tra bod y gwaith adfer cynefinnoedd bron \u00a0ar unwaith wedi cynyddu nifer yr eogiaid ifanc ar y safleoedd gwell dros 238% ar gyfartaledd. Er gwaethaf cyfnodau ansicr ers hynny, mae niferoedd yr eogiaid ifanc yn parhau'n gymharol iach yn yr\u00a0 Irfon. Mae arolygon electrobysgota 2024 wedi dangos rhai canlyniadau addawol iawn.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Y Pla<\/h3><\/div>\n\t\t\t<\/div>
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Yn anffodus, nid yw hynny\u2019n wir am gimychiaid yr afon brodorol. Yn ogystal ag ansawdd d?r gwael, y bygythiad mwyaf i'r rhywogaeth hon yw'r cimwch afon America ymledol (Pacifastacus leniusculus), a gyflwynwyd i Brydain yn y 1970au ar gyfer ei ffermio. Nid yn unig y mae'r rhywogaeth ymledol yn cystadlu yn erbyn, ac yn trechu\u2019r rhywogaeth frodorol, mae hefyd yn \u00a0dod ag afiechyd a elwir yn gyffredin yn \"bla cimwch yr afon,\" sydd bron bob amser yn angheuol i'n cimychiaid yr afon brodorol.<\/p>\n

<\/p>\n

Yn gynharach yr haf hwn, canfuwyd nifer sylweddol o gimychiaid yr afon marw yn yr Irfon, ac \u00a0wedi hynny cadarnhaodd Cyfoeth Naturiol Cymru achos o\u2019r pla. Mae\u2019r cyhoedd yn cael eu hannog i gadw draw o\u2019r afon ac i ddilyn protocolau \u201cGwiriwch, Glanhewch a Sychwch <\/a>priodol os am fynd mewn i ddyfrffyrdd eraill yn yr ardal.<\/p>\n

<\/p>\n

Gobeithio nad dyma ddiwedd\u00a0 ar gimychiaid yr afon nac \u201colaf\u201d arall i\u2019r Irfon. Er bod rhesymau da dros deimlo\u2019n bositif am yr afon, mae digwyddiadau\u2019r haf hwn yn dangos pa mor bwysig yw bioddiogelwch wrth warchod rhywogaethau prin a pha mor fregus yw ecosystemau afonydd.<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Cyfeiriadau a Rhagor o Wybodaeth: <\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

Prosiect ISAC Project<\/a> \u2013 Sefydliad Afonydd Gwy ac Wysg<\/p>\n

<\/p>\n

Prosiect SAC Project, Adroddiad Diwedd Prosiect\/End of Project Report<\/a><\/p>\n

<\/p>\n

Dyffrynoedd Irfon ac Ieithon\/The Vales of Irfon and Ithon<\/a> \u2013 Cyfoeth Naturiol Cymru<\/p>\n

<\/p>\n

Amheuaeth o bla cimwch yr afon ger Llanfair-ym-Muallt: Annog y cyhoedd i aros allan o Afon Irfon \u2013 Cyfoeth Naturiol Cymru <\/a><\/p>\n

<\/p>\n

\u00a0<\/a>\u00a0Afon Irfon SSSI Citation<\/a> \u2013 Cyfoeth Naturiol Cymru<\/p>\n

<\/p>\n

Cymdeithas Hanes Llangammarch Wells History Society<\/a><\/p>\n

<\/p>\n

White-clawed (or Atlantic stream) crayfish Austropotamobius pallipes<\/a> \u2013 JNCC<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>

\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t

Postio:<\/p><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Y bleiddiad olaf yng Nghymru, yr arwerthiant wraig olaf yng Nghymru a llefarydd olaf Cymru…. mae afon Irfon yn gysylltiedig \u00e2 nhw i gyd. Mae’r afon aflonydd hwn, afon gornel y Wye, wedi bod yn gaer i salmon, ond mae rhywogaeth arall yn ei pheryglu….<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":8591,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-8847","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-afon-y-mis"],"yoast_head":"\nAfon Irfon - Afonydd Cymru<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/irfon\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cy_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Afon Irfon - Afonydd Cymru\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Y bleiddiad olaf yng Nghymru, yr arwerthiant wraig olaf yng Nghymru a llefarydd olaf Cymru.... mae afon Irfon yn gysylltiedig \u00e2 nhw i gyd. Mae'r afon aflonydd hwn, afon gornel y Wye, wedi bod yn gaer i salmon, ond mae rhywogaeth arall yn ei pheryglu....\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/irfon\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Afonydd Cymru\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-08-29T16:06:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-17T21:43:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Irfon3ed-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2048\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1034\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Seth Johnson-Marshall\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Seth Johnson-Marshall\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/irfon\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/irfon\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Seth Johnson-Marshall\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4014068ab3f19d974bca1f2bd567d2bc\"},\"headline\":\"Afon Irfon\",\"datePublished\":\"2024-08-29T16:06:50+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-17T21:43:51+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/irfon\\\/\"},\"wordCount\":1962,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/irfon\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/Irfon3ed-scaled.jpg\",\"articleSection\":[\"Afon y Mis\"],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/irfon\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/irfon\\\/\",\"name\":\"Afon Irfon - Afonydd Cymru\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/irfon\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/irfon\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/Irfon3ed-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2024-08-29T16:06:50+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-17T21:43:51+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4014068ab3f19d974bca1f2bd567d2bc\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/irfon\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/irfon\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/irfon\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/Irfon3ed-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/Irfon3ed-scaled.jpg\",\"width\":2048,\"height\":1034},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/irfon\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Afon Irfon\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/\",\"name\":\"Afonydd Cymru\",\"description\":\"Caring for Welsh Rivers\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4014068ab3f19d974bca1f2bd567d2bc\",\"name\":\"Seth Johnson-Marshall\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ab96db04fe886625b70397fbc1562d1c1aca5b0d177b9870a3d972568e35cb8b?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ab96db04fe886625b70397fbc1562d1c1aca5b0d177b9870a3d972568e35cb8b?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ab96db04fe886625b70397fbc1562d1c1aca5b0d177b9870a3d972568e35cb8b?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Seth Johnson-Marshall\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\\\/cy\\\/author\\\/seth-johnson-marshall\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Afon Irfon - Afonydd Cymru","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/irfon\/","og_locale":"cy_GB","og_type":"article","og_title":"Afon Irfon - Afonydd Cymru","og_description":"Y bleiddiad olaf yng Nghymru, yr arwerthiant wraig olaf yng Nghymru a llefarydd olaf Cymru.... mae afon Irfon yn gysylltiedig \u00e2 nhw i gyd. Mae'r afon aflonydd hwn, afon gornel y Wye, wedi bod yn gaer i salmon, ond mae rhywogaeth arall yn ei pheryglu....","og_url":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/irfon\/","og_site_name":"Afonydd Cymru","article_published_time":"2024-08-29T16:06:50+00:00","article_modified_time":"2026-10-17T21:43:51+00:00","og_image":[{"width":2048,"height":1034,"url":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Irfon3ed-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Seth Johnson-Marshall","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Seth Johnson-Marshall","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/irfon\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/irfon\/"},"author":{"name":"Seth Johnson-Marshall","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/#\/schema\/person\/4014068ab3f19d974bca1f2bd567d2bc"},"headline":"Afon Irfon","datePublished":"2024-08-29T16:06:50+00:00","dateModified":"2026-10-17T21:43:51+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/irfon\/"},"wordCount":1962,"image":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/irfon\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Irfon3ed-scaled.jpg","articleSection":["Afon y Mis"],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/irfon\/","url":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/irfon\/","name":"Afon Irfon - Afonydd Cymru","isPartOf":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/irfon\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/irfon\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Irfon3ed-scaled.jpg","datePublished":"2024-08-29T16:06:50+00:00","dateModified":"2026-10-17T21:43:51+00:00","author":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/#\/schema\/person\/4014068ab3f19d974bca1f2bd567d2bc"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/irfon\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/irfon\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/irfon\/#primaryimage","url":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Irfon3ed-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Irfon3ed-scaled.jpg","width":2048,"height":1034},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/irfon\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Afon Irfon"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/#website","url":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/","name":"Afonydd Cymru","description":"Caring for Welsh Rivers","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/#\/schema\/person\/4014068ab3f19d974bca1f2bd567d2bc","name":"Seth Johnson-Marshall","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ab96db04fe886625b70397fbc1562d1c1aca5b0d177b9870a3d972568e35cb8b?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ab96db04fe886625b70397fbc1562d1c1aca5b0d177b9870a3d972568e35cb8b?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ab96db04fe886625b70397fbc1562d1c1aca5b0d177b9870a3d972568e35cb8b?s=96&d=mm&r=g","caption":"Seth Johnson-Marshall"},"url":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/author\/seth-johnson-marshall\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8847","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8847"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8847\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12132,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8847\/revisions\/12132"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8591"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8847"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8847"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/afonyddcymru.cambrianweb.dev\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8847"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}